Eiwit, of proteïne zoals bodybuilders en krachttrainingfanaten graag zeggen, is lang de hoeksteen geweest van de voeding voor de krachtsporter. Eiwit in de vorm van grote lappen vlees zou onmisbaar zijn voor het neerzetten van een ‘krachtige’ prestatie. Over de vraag hoeveel eiwit een sporter eigenlijk moet consumeren, zijn de meningen lang verdeeld geweest. Na een periode van grote eiwitconsumptie volgde in de jaren tachtig een relativering van de eiwitconsumptie. Inmiddels is uit degelijk wetenschappelijk onderzoek gebleken dat de waarheid ergens in het midden ligt.

Eiwit dient meerdere functies die belangrijk zijn voor het sportprestatievermogen. Allereerst is eiwit de belangrijkste voedingsstof voor groei, ontwikkeling en herstel van alle lichaamsweefsels. Ten tweede is eiwit van essentieel belang voor de regulering van de stofwisseling (enzymen zijn namelijk ook eiwitten). Ten derde kan eiwit een aanvullende bron van energie zijn, vooral bij duursporten. Theoretisch garandeert eiwitsuppletie voldoende eiwitreserves in perioden van spieropbouw, intensieve training of dieet. Een meer dan voldoende eiwitadvies is 1,5 tot 2 gram eiwitten per kilogram lichaamsgewicht per dag.

De eiwitshake is misschien wel de bekendste vorm van sportvoeding. Aanvankelijk was deze vooral populair bij bodybuilders en krachtsporters, in de tijd dat men er nog van uitging dat extra eiwit vooral voor de explosieve sporten van belang was. Inmiddels zijn er ook tabletten en repen, hoewel de poeders het meest populair zijn.

Eiwitpreparaten of -poeders zijn er in diverse varianten, allemaal met hun eigen kwaliteitsclaims. Het merendeel van de eiwitpoeders is afkomstig van melk, daarnaast uit het wit van kippenei (albumine) en ook heb je plantaardige vormen, zoals soja en tarwe.

Koemelk bevat zowel caseïne- als wei-eiwitten (in de verhouding 80:20) en beiden worden vaak in eiwitpreparaten gebruikt.

Net als bij koolhydraten heb je bij eiwitten ook langzame en snelle. Caseïne, ook wel melkeiwit genoemd, is een langzaam eiwit, omdat het langzaam verteert. Caseïne is geschikt om ’s avonds voor het slapen gaan te gebruiken. Wei is een snel eiwit en is daardoor goed te gebruiken direct na een training of ’s morgens vroeg bij het opstaan. Wei-eitten zijn er in verschillende zuiveringsgraden: concentraat (80% eiwit) en isolaat (90% eiwit). Sinds een aantal jaar zijn er ook eiwithydrolysaten. Dit zijn voorverteerde, in kleine stukjes geknipte eiwitten, die nog sneller worden opgenomen en die in veel hersteldranken worden toegepast (zie de Combipreparaten).

Een probleem bij nogal wat sporters is dat ze de melksuiker lactose moeilijk kunnen verdragen door het ontbreken van het enzym lactase. Dit kan leiden tot maag- en darmklachten. Deze lactose-intolerantie is enigszins te omzeilen door wei-eiwitten te gebruiken in plaats van caseïne(melk)eiwitten. Wei bevat veel minder lactose. Een andere oplossing is KeruTabs. Dit is lactase in tabletvorm dat ingenomen kan worden voordat men melkproducten nuttigt.